Straatsburg in december: het weer en wat je aantrekt

Hoe een decemberdag aanvoelt

Straatsburg is in december eerder koud en vochtig dan bitter. Overdag wordt het rond de 5 °C en 's nachts blijft het rond het vriespunt. De lucht kan dagenlang egaal grijs blijven. Sneeuw komt en gaat, maar blijft in de stad zelden lang liggen, dus een witte kerstmarkt is een bonus en niet iets om op te plannen. Wat bezoekers verrast is niet zozeer het getal op de thermometer als wel de uren die je stilstaat. Je wacht bij een chalet en blijft dan hangen bij een mok, en de kou kruipt vanaf de natte kinderkopjes door je zolen omhoog.

Het goede nieuws is dat het weer de ervaring nauwelijks verandert. De chalets hebben een dak en de pleinen blijven levendig in de motregen. Een grijze middag laat de lichtjes bovendien feller lijken zodra het donker wordt.

Korte dagen en lange avonden

De zon komt rond 8.00 uur op en gaat rond 16.35 uur onder. Dat klinkt somber, maar het werkt in je voordeel. De lichtjes op de chalets en langs de kades gaan vanaf het eind van de middag aan, dus je ziet de stad verlicht zonder laat op te blijven. De markten gaan meestal rond 11.30 uur open en rond 21.00 uur dicht, van de laatste vrijdag van november tot 24 december, als de chalets rond 18.00 uur sluiten, en op 25 december blijven ze dicht. De definitieve tijden staan kort voor het seizoen in het programma van de stad. Tot die tijd geeft onze pagina over marktdata en openingstijden het gebruikelijke patroon.

Gebruik het daglicht voor de bezienswaardigheden die het nodig hebben. Klim op het gratis terras van de Barrage Vauban voor het uitzicht over de Ponts Couverts, of bekijk het roze zandsteen van de kathedraal voordat het licht verdwijnt. Geef de donkere uren daarna aan de kraampjes. Van Petite France naar de kathedraal door de verlichte straatjes heeft een wandelroute die in een korte dag past.

Wat je aantrekt

Kleed je op een langzame wandeling met veel stops, niet op een stevige. Het lijstje is kort.

• Laagjes. Een thermo- of wollen onderlaag onder een trui en een warme jas, zodat je er een kunt uittrekken in een verwarmde winkel of een volle winstub en hem buiten weer aantrekt;
• Waterdichte laarzen met grip. De kinderkopjes van de Grande-Île zijn vaak nat, en bij een koude periode worden ze glad. Waterdichte zolen met een goed profiel zijn belangrijker dan wat dan ook in je koffer;
• Muts en handschoenen. Je verliest het snelst warmte als je bij de chalets staat. Dunne handschoenen waarmee je een mok vasthoudt en munten pakt, helpen, want sommige kleine kraampjes hebben liever contant geld;
• Een sjaal of nekwarmer. De vochtige lucht vindt elk kiertje bij je kraag, vooral op de open pleinen bij de rivier;
• Een kleine rugzak. Zo houd je beide handen vrij voor een mok en een bretzel, en met een kleine tas gaan de veiligheidscontroles bij de toegangen tot de Grande-Île makkelijker;
• Een capuchon in plaats van een paraplu. In volle straatjes prikt een open paraplu in de mensen om je heen, terwijl een waterdichte jas met capuchon je droog houdt zonder ellebogenwerk.

Koude voeten bij de grote boom

Elke lichtshow op de Place Kléber, elk uur, trekt de dichtste menigte van de avond rond de Grand Sapin van zo'n 30 m hoog. Je staat dicht opeengepakt met iedereen, warm op schouderhoogte en koud aan de voeten, en na werktijd komen er nog Straatsburgers bij. Kom net voor het hele uur, en blijf tussen de shows door in beweging in plaats van een plekje vast te houden. De Place Kléber en de grote kerstboom zet de shows op een rij en zegt waar je het best staat.

Een warm drankje helpt. Vin chaud is er in rood of wit, en de witte versie van Elzasser wijn is een lokale specialiteit, terwijl alcoholvrij warm appelsap ook makkelijk te vinden is. Beide komen in een herbruikbare mok met statiegeld dat je terugkrijgt als je hem inlevert, en elk kost een paar euro. Onze gids over Elzasser kersteten zegt waar je de witte glühwein vindt.

Plannen voor een natte dag

Aanhoudende regen hoeft geen middag op je hotelkamer te betekenen. De kathedraal is gratis toegankelijk, en het astronomisch uurwerk zet om 12.30 uur de apostelen in beweging, dus plan een bezoek rond het middaguur. Voor de verhalen achter de glas-in-loodramen en de Engelenpilaar behandelt de rondleiding van 90 minuten van My Cathédrale, vanaf ~€ 26, zowel de buitenkant als de binnenkant. Het nadeel is dat de kathedraal voor diensten kan sluiten, waardoor een rondleiding vervalt, en de kledingregels sluiten mouwloze topjes en korte rokjes uit, wat in december zelden iemand dwarszit.

Een lange lunch in een winstub (een klein Elzasser wijnlokaal) vult een grijze middag goed, al zijn de tafels in december snel weg, dus reserveer er een. Het kerstprogramma van de stad noemt ook bezoeken over kersttradities in het Musée Alsacien en concerten in kerken, die je allebei een plek uit het weer geven; kijk voor de dagen in het programma.

De kortere kerstmarkt-eettour van dezelfde organisator, vanaf ~€ 55, brengt zijn 2 uur buiten tussen de chalets door, dus bewaar hem voor een droge middag. Het aanbod is nieuw en heeft nog geen reviews, en je krijgt proeverijen in plaats van een maaltijd.

Waar sneeuw waarschijnlijker is

Gaat het je om sneeuw, kijk dan naar het oosten, over de Rijn. Het Zwarte Woud ligt hoger dan de Rijnvlakte en is in december vaker wit, al is sneeuw ook daar nooit gegarandeerd. De Zwarte Woud-dagtocht van Abnoba Tours, vanaf ~€ 124, vertrekt om 8.30 uur van de Place de la Gare met hooguit acht gasten en een gids. Hij stopt in Triberg voor de koekoeksklokken en de watervallen, volgt dan de Duitse Klokkenroute naar het meer Titisee en eindigt met een rondleiding in Freiburg. Het nadeel is dat de toegang tot de watervallen (ongeveer € 9) en het eten extra kosten, en het is een dag voor bezienswaardigheden, geen kerstmarktdag. Neem de warmste laagjes mee die je bij je hebt. Winterse dagtochten vanuit Straatsburg vergelijkt hem met de andere dagjes uit.

De dorpsmarkten van de Elzas zijn net als die in de stad buiten, dus dezelfde kleren werken daar ook. Kerstmarkten in de Elzas bij Straatsburg zet op een rij op welke dagen elk dorp open is.

Drukte en de kalender

Het weer is maar de helft van je comfort, want de drukte bepaalt hoe lang je stilstaat. Zo'n drie miljoen bezoekers komen in de marktweken, en ze klonteren samen in de weekenden half december. Het rustigst is een doordeweekse dag eind november of begin december. Maandag en dinsdag zijn nog kalmer. 26 december is een feestdag in de Elzas, anders dan in het grootste deel van Frankrijk, en dat telt als je na Kerst blijft.

Korte tramritjes besparen je koude wandelingen door de stad, en bij de P+R-terreinen zit een tramkaartje inbegrepen; naar de markten reizen behandelt beide. Gezinnen met kleine kinderen, die sneller afkoelen dan volwassenen, vinden ideeën over timing in Straatsburg met kinderen in de kersttijd.